تهران فقط شهری پر از کافه‌های مدرن و مینیمال نیست. در میان خیابان‌های قدیمی پایتخت، کافه‌هایی وجود دارند که بخشی از هویت خود را از معماری، تاریخ و فضای منحصربه‌فردشان گرفته‌اند. بعضی از آن‌ها در ساختمان‌هایی متعلق به دوره قاجار یا پهلوی قرار گرفته‌اند و بعضی دیگر با حفظ دکوراسیون قدیمی، حال‌وهوای تهران چند دهه پیش را زنده نگه داشته‌اند.
۱. کافه نادری؛ یکی از تاریخی‌ترین کافه‌های تهران
کافه تاریخ
اگر قرار باشد فقط یک کافه تاریخی در تهران را نام ببریم، کافه نادری یکی از جدی‌ترین گزینه‌هاست. این کافه در سال ۱۳۰۶ شمسی توسط خاچیک مادیکیانس، مهاجر ارمنی، راه‌اندازی شد و خیلی زود به یکی از پاتوق‌های مهم نویسندگان و روشنفکران تهران تبدیل شد.
طراحی و فضای کافه
فضای نادری برخلاف کافه‌های امروزی که با طراحی‌های پرزرق‌وبرق ساخته می‌شوند، حال‌وهوایی کاملاً کلاسیک دارد. سقف بلند، پنجره‌های چوبی، صندلی‌های چوبی لهستانی و عناصر قدیمی، فضای آن را از بسیاری از کافه‌های جدید تهران متمایز کرده‌اند.
نکته جالب
کافه نادری در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ پاتوق چهره‌هایی مانند صادق هدایت، جلال آل‌احمد، سیمین دانشور و نیما یوشیج بوده است. همچنین گفته شده غذاها و نوشیدنی‌هایی مانند بیف‌استروگانف، بیفتک، قهوه ترک و قهوه فرانسه از مواردی بودند که در آن دوران در این کافه عرضه می‌شدند.
آدرس: تهران، خیابان جمهوری اسلامی، ضلع شرقی پل حافظ، نرسیده به چهارراه استانبول، پلاک ۵۲۴.
۲. کافه گل رضائیه؛ پاتوق صادق هدایت و فروغ
کافه گل رضائیه یکی دیگر از کافه‌هایی است که تقریباً یک قرن از تاریخ کافه‌نشینی تهران را با خود حمل می‌کند.
این کافه در سال ۱۳۱۰ شمسی توسط گارگنا آوانسیان راه‌اندازی شد. در ابتدا بیشتر یک غذاخوری ارزان‌قیمت بود، اما به‌تدریج به یکی از پاتوق‌های فرهنگی و روشنفکری تهران تبدیل شد.
طراحی
فضای داخلی کافه کوچک و صمیمی است و دیوارهای آن با عکس‌های قدیمی، تصاویر شخصیت‌های فرهنگی و عناصر نوستالژیک پوشیده شده است. همین فشردگی و سادگی باعث شده فضای کافه حس یک موزه کوچک از تاریخ اجتماعی تهران را داشته باشد.
نکته خاص
یکی از معروف‌ترین داستان‌های کافه، میز کنار پنجره آن است؛ جایی که در روایت‌های تاریخی با حضور صادق هدایت و فروغ فرخزاد پیوند خورده است.
آدرس: تهران، خیابان جمهوری، خیابان سی‌تیر، بالاتر از موزه آبگینه، پلاک ۱۷۲.
۳. کافه‌قنادی اوریانت؛ تهران در دهه ۲۰
اگر به فضاهای نوستالژیک علاقه دارید، اوریانت یکی از جذاب‌ترین انتخاب‌هاست.
این کافه‌قنادی در سال ۱۳۲۱ شمسی توسط یک خانواده مهاجر ارمنی تأسیس شد و هنوز بخش زیادی از ظاهر و حال‌وهوای قدیمی خود را حفظ کرده است.
طراحی
در اوریانت خبری از طراحی‌های مدرن و تغییرات شدید دکوراسیون نیست. میزها و صندلی‌های چوبی دونفره، فضای جمع‌وجور و وسایل قدیمی، باعث شده‌اند ورود به آن بیشتر شبیه ورود به یک کافه از تهران دهه ۲۰ باشد.
یکی از عناصر شاخص آن نیز چراغ نئون قرمز نمای کافه است.
نکته جالب
اوریانت در ابتدا نانوایی بوده و بعدها به کافه‌قنادی تبدیل شده است. هنوز هم بخشی از شهرت آن به شیرینی‌ها و کیک‌های قدیمی‌اش مربوط می‌شود.
آدرس: تهران، خیابان مفتح جنوبی، نرسیده به انقلاب، جنب زیرگذر دروازه دولت، پلاک ۱۶.
۴. کافه رومنس؛ کافه‌ای در دل یک ساختمان تاریخی
کافه رومنس نمونه جالبی از ترکیب کافه مدرن با معماری تاریخی است.
این کافه در شهریور ۱۳۸۸ فعالیت خود را آغاز کرد؛ اما ساختمان محل قرارگیری آن قدمتی بسیار بیشتر دارد. ساختمان در اواخر دوره قاجار به سفارت‌های آلمان، هند و انگلستان ارتباط داشته و بیش از یک قرن قدمت دارد.
طراحی
یکی از جذاب‌ترین بخش‌های رومنس این است که تلاش شده فضای داخلی، هویت تاریخی ساختمان را از بین نبرد. چهار سالن مختلف با ویژگی‌ها و دکوراسیون متفاوت دارد و استفاده از میز و صندلی‌های لهستانی و پرده‌های حریر، فضای قدیمی ساختمان را تقویت می‌کند.
آدرس: تهران، خیابان فردوسی، کوچه ضرابی.
مناسب برای
- عکاسی معماری
- قرارهای آرام
- علاقه‌مندان به ساختمان‌های تاریخی
- تجربه فضای متفاوت از کافه‌های مدرن
۵. کافه چای‌بار؛ قهوه در عمارت کلاه‌فرنگی قاجاری
چای‌بار یکی از متفاوت‌ترین گزینه‌های این فهرست است، چون خود کافه در عمارت کلاه‌فرنگی باغ انجمن خوشنویسان ایران قرار دارد.
ساختمان عمارت متعلق به دوره قاجار است و فضای داخلی کافه تلاش کرده ترکیبی از عناصر سنتی و طراحی امروزی باشد.
فضای کافه
جذابیت اصلی چای‌بار فقط ساختمان نیست؛ بلکه باغ اطراف عمارت بخش مهمی از تجربه آن محسوب می‌شود. به همین دلیل امکان نشستن در فضای داخلی یا باغ وجود دارد.
نکته جالب
نام چای‌بار با منوی نوشیدنی آن نیز هماهنگ است و انواع چای و دمنوش در کنار نوشیدنی‌های مدرن ارائه می‌شود.
آدرس: تهران، دزاشیب، خیابان کریمی، خیابان سلیمی شمالی، پلاک ۱۴۵.
۶. کافه دیاموند؛ عکاسخانه‌ای که به کافه تبدیل شد
.jpg)
کافه دیاموند یکی از گزینه‌های جذاب برای علاقه‌مندان به معماری و طراحی داخلی است.
ساختمان آن در گذشته یک عکاسخانه قدیمی بوده و بعدها به کافه تبدیل شده است. ساختمان دو طبقه است و یک حیاط بزرگ نیز دارد.
طراحی
نکته جالب در دیاموند، تلاش برای حفظ شخصیت قدیمی ساختمان در کنار اضافه کردن عناصر مدرن است. در نتیجه فضای کافه حالتی بین معماری کلاسیک و طراحی معاصر پیدا کرده است.
آدرس: تهران، خیابان استاد نجات‌اللهی، خیابان فلاح‌پور، پلاک ۳۳.
ویژگی خاص
اگر بخواهید در مقاله درباره «تغییر کاربری ساختمان‌های قدیمی به کافه» مثال بزنید، دیاموند نمونه مناسبی است.
۷. کافه مانا؛ خانه‌ای قدیمی با حال‌وهوای ایرانی
کافه مانا در یک خانه قدیمی در خیابان وصال شیرازی قرار گرفته است.
این مجموعه در سال ۱۳۹۶ با هدف توجه به تئاتر و نمایش سنتی ایران شکل گرفت و علاوه بر کافه، فعالیت‌های فرهنگی دیگری نیز داشته است.
طراحی
حیاط، درهای چوبی، حوض و عناصر قدیمی باعث شده‌اند فضای کافه بیشتر شبیه یک خانه قدیمی ایرانی باشد تا یک کافی‌شاپ معمولی.
در داخل خانه نیز بخشی از وسایل و قاب‌های متعلق به مالکان قدیمی حفظ شده است.
نکته متفاوت
مانا فقط کافه نیست؛ سابقه برگزاری نمایش‌های خیمه‌شب‌بازی، جلسات کتاب‌خوانی و نمایشنامه‌خوانی نیز دارد.
آدرس: تهران، بلوار کشاورز، خیابان وصال شیرازی، کوچه اسلامی ندوشن، پلاک ۶.
۸. کافه موزه مقدم؛ قهوه در یک خانه قاجاری
اینجا کافه‌ای است که برای رسیدن به آن، در واقع وارد یکی از جذاب‌ترین خانه‌های تاریخی تهران می‌شوید.
کافه در حیاط موزه مقدم قرار دارد و در بخش تراس شمالی نیز فضای کافه ایجاد شده است.
معماری
خانه مقدم متعلق به دوره قاجار است و بخش‌های مختلف آن ترکیبی از معماری ایرانی و عناصر هنری تاریخی را نشان می‌دهند.
یکی از جذاب‌ترین عناصر مجموعه، باغ ژاپنی، حوض‌ها، کاشی‌کاری‌ها و دیوار تجدد است. دیوار تجدد نیز توسط مهندس هوشنگ سیحون طراحی و اجرا شده است.
چرا خاص است؟
در واقع نقطه قوت این کافه خودِ نوشیدنی نیست؛ فضای اطراف آن است. نشستن در حیاط یک خانه تاریخی، کنار حوض و معماری قدیمی، تجربه‌ای کاملاً متفاوت از کافه‌های معمولی تهران ایجاد می‌کند.
آدرس: تهران، خیابان امام خمینی، بعد از خیابان شیخ هادی، خانه موزه مقدم.
۹. کافه لقانطه؛ بازسازی یک کافه از تهران قاجاری
لقانطه داستان جالبی دارد.
کافه اصلی لقانطه در سال ۱۲۸۵ شمسی در خیابان باب همایون فعالیت خود را آغاز کرد و یکی از کافه‌های معروف تهران قدیم بود. فضای آن با حوض کاشی، گلدان، دیوارکوب و چلچراغ توصیف شده است.
اما کافه‌ای که امروز می‌بینیم، شعبه تاریخی اصلی نیست.
در سال ۱۳۹۶ نمونه‌ای از کافه لقانطه در باغ‌موزه قصر ایجاد شد تا فضای کافه قدیمی را بازسازی کند. حتی تلاش شده دکوراسیون، میزها، صندلی‌ها و منوی آن یادآور نسخه تاریخی باشد.
آدرس: تهران، انتهای خیابان مطهری، بعد از تقاطع شریعتی، باغ‌موزه قصر.
ویژگی خاص
لقانطه را می‌توان یک نمونه جذاب از بازآفرینی تاریخی در طراحی کافه دانست.
۱۰. کافه امجدیه؛ حال‌وهوای کافه‌های دهه ۵۰
آخرین گزینه این فهرست، کافه امجدیه است؛ فضایی که بیشتر از آنکه به کافه‌های مدرن امروز شبیه باشد، حال‌وهوای کافه‌های کوچک تهران در دهه ۵۰ را تداعی می‌کند.
طراحی
از عناصر شاخص آن می‌توان به چراغ‌های کلاسیک، پنجره‌های قدیمی، صندلی‌های لهستانی و یک پیانو اشاره کرد. همین جزئیات باعث شده فضای آن برای فیلم‌برداری و عکاسی نیز جذاب باشد.
نکته جالب
گفته شده محیط این کافه در برخی فیلم‌ها و سریال‌ها نیز دیده شده و محل رفت‌وآمد برخی نویسندگان و هنرمندان بوده است.
آدرس: تهران، خیابان مفتح جنوبی، خیابان ورزنده، نبش کوچه سلماسی.
جدول مقایسه ۱۰ کافه خاص تهران
| کافه | سال شروع/افتتاح | ویژگی معماری و طراحی | ویژگی خاص |
|---|---|---|---|
| نادری | ۱۳۰۶ | معماری اروپایی، سقف بلند، چوب و دکور قدیمی | پاتوق نویسندگان و روشنفکران |
| گل رضائیه | ۱۳۱۰ | فضای کوچک و نوستالژیک، دیوارهای پر از عکس | ارتباط با هدایت و فروغ |
| اوریانت | ۱۳۲۱ | دکور قدیمی و میزهای چوبی | چراغ نئون و شیرینی‌های قدیمی |
| رومنس | ۱۳۸۸ | ساختمان تاریخی، مبلمان لهستانی، پرده‌های حریر | قرارگیری در بنایی تاریخی |
| چای‌بار | — | عمارت کلاه‌فرنگی قاجاری + باغ | فضای سبز و چای و دمنوش |
| دیاموند | — | ساختمان قدیمی دوطبقه + حیاط | تغییر کاربری عکاسخانه به کافه |
| مانا | ۱۳۹۶ | خانه قدیمی، حوض و عناصر سنتی | فعالیت‌های فرهنگی و نمایشی |
| موزه مقدم | — | معماری قاجاری، حوض، کاشی و باغ | کافه در حیاط موزه |
| لقانطه | ۱۳۹۶ در محل فعلی | بازسازی فضای کافه تهران قدیم | بازآفرینی کافه سال ۱۲۸۵ |
| امجدیه | — | سبک دهه ۵۰، صندلی لهستانی و پیانو | فضای سینمایی و نوستالژیک |
.webp "راهنمای کامل گردش مکان های تفریحی شیراز در پاییز")
