قوانین آپارتمان‌نشینی در ایران؛ حقوق و وظایف مالک، مستأجر و مدیر ساختمان
زندگی در آپارتمان، علاوه بر مزایایی مانند استفاده از امکانات مشترک و زندگی در محیطی شهری، مجموعه‌ای از حقوق، تکالیف و محدودیت‌های قانونی را نیز به همراه دارد. در یک ساختمان چندواحدی، تصمیم‌ها و رفتار یک مالک یا مستأجر می‌تواند مستقیماً بر سایر ساکنان تأثیر بگذارد؛ از پرداخت هزینه‌های مشترک و تعمیرات گرفته تا استفاده از پارکینگ، آسانسور، پشت‌بام و سایر قسمت‌های ساختمان.
به همین دلیل، آشنایی با قوانین آپارتمان‌نشینی در ایران فقط برای مدیر ساختمان اهمیت ندارد؛ مالک، مستأجر و حتی استفاده‌کنندگان از واحد نیز باید بدانند چه حقوقی دارند و در مقابل چه مسئولیت‌هایی بر عهده آن‌هاست.
مهم‌ترین قانون در این زمینه، قانون تملک آپارتمان‌ها مصوب ۱۳۴۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی و آیین‌نامه اجرایی آن است. این قانون، چارچوب اصلی مالکیت اختصاصی و مشترک، هزینه‌های ساختمان و اداره امور مشترک را مشخص می‌کند.
در این مقاله، مهم‌ترین مقررات آپارتمان‌نشینی را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.
قانون آپارتمان‌نشینی در ایران بر چه اساسی است؟
مقررات مربوط به آپارتمان‌ها فقط در یک قانون خلاصه نمی‌شود. بسته به موضوع، ممکن است قوانین و مقررات مختلفی مطرح باشند؛ از جمله:
- قانون تملک آپارتمان‌ها
- آیین‌نامه اجرایی قانون تملک آپارتمان‌ها
- قانون مدنی
- قانون روابط موجر و مستأجر
- مقررات مربوط به ثبت اسناد و املاک
- مقررات شهرداری و شهرسازی
- مقررات مربوط به ایمنی و آتش‌نشانی
- مقررات مرتبط با معاملات و انتقال رسمی املاک
بنابراین، پاسخ حقوقی به یک اختلاف آپارتمانی همیشه به موضوع اختلاف بستگی دارد.
برای مثال، اختلاف درباره شارژ ساختمان با اختلاف درباره مالکیت پارکینگ یا اختلاف میان موجر و مستأجر یکسان نیست و ممکن است مقررات متفاوتی درباره هرکدام اعمال شود.
قسمت‌های اختصاصی و مشترک ساختمان چیست؟
یکی از مهم‌ترین مفاهیم در قوانین آپارتمان‌نشینی، تفاوت میان قسمت اختصاصی و قسمت مشترک است.
بر اساس قانون تملک آپارتمان‌ها، مالکیت در یک ساختمان آپارتمانی شامل دو بخش است:
- قسمت اختصاصی
- قسمت‌های مشترک
قسمت اختصاصی بخشی است که برای استفاده انحصاری مالک همان واحد در نظر گرفته شده است؛ در مقابل، قسمت‌های مشترک بخش‌هایی هستند که استفاده از آن‌ها به یک واحد مشخص اختصاص ندارد و اصولاً برای استفاده همه مالکان یا ساختمان در نظر گرفته شده‌اند.
قسمت‌های اختصاصی
برای مثال، در حالت معمول، خود واحد مسکونی، اتاق‌ها، آشپزخانه و سرویس‌های داخل آن در محدوده قسمت اختصاصی قرار می‌گیرند؛ البته تشخیص دقیق حدود هر قسمت باید با توجه به سند مالکیت، صورت‌مجلس تفکیکی و مقررات مربوط انجام شود.
بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس عرف ساختمان درباره اختصاصی یا مشاع بودن یک قسمت تصمیم گرفت.
قسمت‌های مشترک
قسمت‌هایی مانند راهروها، راه‌پله‌ها و برخی تأسیسات و فضاهایی که برای استفاده اختصاصی یک واحد در نظر گرفته نشده‌اند، می‌توانند در زمره قسمت‌های مشترک قرار بگیرند.
آیین‌نامه اجرایی قانون تملک آپارتمان‌ها نیز برای قسمت‌های اختصاصی و مشترک ساختمان مقررات مشخصی دارد.
حقوق مالک آپارتمان چیست؟
مالک یک واحد آپارتمانی، علاوه بر حق استفاده از قسمت اختصاصی خود، در قسمت‌های مشترک ساختمان نیز دارای حقوق قانونی است.
مهم‌ترین حقوق مالک عبارت‌اند از:
- استفاده از واحد اختصاصی در حدود قانون و سند مالکیت
- استفاده متعارف از قسمت‌های مشترک
- مشارکت در تصمیم‌گیری‌های ساختمان
- حضور در مجامع عمومی مالکان
- مشارکت در انتخاب مدیر یا مدیران ساختمان
- اطلاع از هزینه‌های مشترک و نحوه مصرف آن‌ها
- برخورداری از سهم قانونی خود در قسمت‌های مشترک
- اعتراض و پیگیری قانونی در صورت تضییع حقوق
البته مالکیت به این معنا نیست که فرد می‌تواند هرگونه استفاده‌ای از ساختمان داشته باشد.
حق مالکیت باید در چارچوب قانون، حقوق سایر مالکان، مقررات ساختمان و حقوق عمومی اعمال شود.
وظایف مالک آپارتمان چیست؟
مالک در کنار حقوق خود، مسئولیت‌هایی نیز دارد.
مهم‌ترین وظایف مالک معمولاً شامل موارد زیر است:
۱. پرداخت هزینه‌های مشترک
هزینه‌های مربوط به نگهداری و اداره قسمت‌های مشترک ساختمان باید مطابق مقررات مربوط پرداخت شوند.
این هزینه‌ها می‌توانند شامل مواردی مانند:
- نظافت
- نگهداری آسانسور
- برق قسمت‌های مشترک
- تعمیرات عمومی
- نگهداری تأسیسات
- هزینه‌های مربوط به نگهبانی یا خدمات ساختمان
باشند.
۲. رعایت حقوق سایر ساکنان
مالک نمی‌تواند به بهانه مالکیت واحد خود، موجب ایجاد مزاحمت غیرمتعارف برای سایر ساکنان شود.
۳. رعایت مقررات ساختمان
تصمیمات قانونی مجمع عمومی و مقررات مربوط به اداره ساختمان، در حدود قانون برای مالکان اهمیت دارند.
۴. جلوگیری از آسیب به قسمت‌های مشترک
استفاده از واحد اختصاصی نباید موجب آسیب به سازه، تأسیسات یا قسمت‌های مشترک ساختمان شود.
آیا مالک می‌تواند هر تغییری در آپارتمان خود ایجاد کند؟
خیر.
اختصاصی بودن یک واحد به این معنا نیست که مالک بدون هیچ محدودیتی می‌تواند هر تغییری در آن ایجاد کند.
برای مثال، تغییراتی که ممکن است به:
- اسکلت و سازه ساختمان
- تأسیسات مشترک
- دیوارهای مشترک
- نمای ساختمان
- مشاعات
مربوط شوند، ممکن است نیازمند رعایت مقررات خاص یا اخذ موافقت‌های لازم باشند.
به همین دلیل، پیش از انجام بازسازی‌های اساسی، بهتر است وضعیت حقوقی و فنی تغییر موردنظر بررسی شود.
نمای ساختمان متعلق به چه کسی است؟
یکی از موضوعات پرتکرار در ساختمان‌های آپارتمانی، تغییر نمای ساختمان است.
نمای بیرونی ساختمان معمولاً موضوعی نیست که مالک یک واحد بتواند مستقلاً درباره آن تصمیم بگیرد؛ زیرا نما می‌تواند در ارتباط با ظاهر و قسمت‌های مشترک ساختمان قرار گیرد.
بنابراین، تغییراتی مانند:
- تغییر رنگ نما
- نصب عناصر دائمی روی نما
- تغییر شکل پنجره‌ها
- نصب تجهیزات خاص
- ایجاد تغییرات قابل مشاهده در نمای ساختمان
ممکن است علاوه بر ضوابط شهری، نیازمند رعایت مقررات مربوط به ساختمان و تصمیم مالکان باشد.
حقوق و وظایف مستأجر در آپارتمان چیست؟
مستأجر مالک ساختمان نیست، اما به موجب قرارداد اجاره حق استفاده از مورد اجاره را در مدت قرارداد دارد.
قانون روابط موجر و مستأجر نیز برای روابط میان موجر و مستأجر مقرراتی تعیین کرده است. در مقررات فعلی، موضوع قرارداد اجاره و نحوه ثبت آن نیز اهمیت دارد؛ از جمله اصلاحات جدید ماده ۲ قانون روابط موجر و مستأجر که بر ثبت اطلاعات قرارداد اجاره و دریافت شناسه رهگیری تأکید کرده است.
مهم‌ترین حقوق مستأجر
مستأجر اصولاً حق دارد:
- در مدت اجاره از ملک طبق قرارداد استفاده کند؛
- از قسمت‌های مشترک ساختمان در حدود مقررات استفاده کند؛
- از امنیت و آرامش متعارف در استفاده از ملک برخوردار باشد؛
- در صورت وجود ایرادات و مشکلات اساسی مربوط به ملک، موضوع را از مالک مطالبه و پیگیری کند؛
- در حدود قرارداد و قانون از امکانات ساختمان استفاده کند.
مهم‌ترین وظایف مستأجر
مستأجر نیز موظف است:
- اجاره‌بها را مطابق قرارداد پرداخت کند؛
- از ملک به شکل متعارف استفاده کند؛
- به قسمت‌های مشترک ساختمان آسیب نزند؛
- مقررات قانونی و عرف متعارف ساختمان را رعایت کند؛
- موجب مزاحمت غیرمتعارف برای سایر ساکنان نشود؛
- تغییرات غیرمجاز در ملک ایجاد نکند.
پرداخت شارژ ساختمان بر عهده مالک است یا مستأجر؟
این سؤال یکی از رایج‌ترین اختلافات در ساختمان‌هاست.
در عمل، باید میان مسئولیت در برابر ساختمان و توافق میان مالک و مستأجر تفاوت قائل شد.
ممکن است در قرارداد اجاره توافق شده باشد که مستأجر هزینه‌های جاری و شارژ را پرداخت کند. اما اینکه چنین توافقی چگونه بر مسئولیت‌های قانونی مالک و مستأجر اثر می‌گذارد، به نوع هزینه، قرارداد و مقررات حاکم بستگی دارد.
بنابراین بهتر است در قرارداد اجاره، تکلیف مواردی مانند:
- شارژ ماهانه
- هزینه آسانسور
- هزینه نظافت
- تعمیرات جزئی
- تعمیرات اساسی
- هزینه‌های مربوط به تأسیسات
به‌صورت روشن مشخص شود.
مدیر ساختمان چه کسی است؟
مدیریت ساختمان یکی از مهم‌ترین بخش‌های اداره آپارتمان است.
مدیر یا مدیران ساختمان وظیفه دارند امور مربوط به اداره و نگهداری قسمت‌های مشترک را در چارچوب قانون و تصمیمات معتبر مالکان پیگیری کنند.
انتخاب مدیر معمولاً از طریق مجمع عمومی مالکان انجام می‌شود و حدود اختیارات او باید در چارچوب قانون و تصمیمات مجمع باشد.
وظایف مدیر ساختمان چیست؟
وظایف مدیر می‌تواند با توجه به شرایط ساختمان متفاوت باشد، اما از مهم‌ترین مسئولیت‌های مدیریتی می‌توان به این موارد اشاره کرد:
نگهداری قسمت‌های مشترک
مدیر باید امور مربوط به نگهداری و اداره قسمت‌های مشترک را پیگیری کند.
مدیریت هزینه‌های ساختمان
مدیر معمولاً مسئول پیگیری هزینه‌های مشترک و دریافت مبالغ لازم از مالکان و در موارد مربوط، ساکنان است.
پرداخت هزینه‌های ضروری
هزینه‌هایی مانند نظافت، نگهداری آسانسور، خدمات عمومی و تعمیرات ضروری باید مطابق مقررات و بودجه ساختمان مدیریت شوند.
تشکیل و پیگیری جلسات
مدیر باید امور ساختمان را بر اساس تصمیمات معتبر مجمع عمومی و مقررات مربوط پیگیری کند.
نگهداری اسناد و اطلاعات ساختمان
صورت‌جلسات، اطلاعات مالی، قراردادهای خدماتی و سایر مدارک مرتبط با ساختمان باید به شکل منظم نگهداری شوند.
آیا مدیر ساختمان می‌تواند هر تصمیمی بگیرد؟
خیر.
مدیر ساختمان مالک ساختمان یا تصمیم‌گیرنده مطلق نیست.
اختیارات مدیر باید در چارچوب قانون، اساسنامه یا مقررات داخلی معتبر ساختمان و تصمیمات مجمع عمومی اعمال شود.
برای مثال، مدیر نمی‌تواند صرفاً بر اساس نظر شخصی خود حقوق اختصاصی یک مالک را محدود کند یا درباره موضوعی که در صلاحیت مجمع عمومی یا مراجع قانونی است، تصمیمی خارج از اختیار خود بگیرد.
اگر یکی از ساکنان شارژ را پرداخت نکند چه می‌شود؟
پرداخت نکردن هزینه‌های مشترک یکی از رایج‌ترین اختلافات آپارتمانی است.
در چنین شرایطی مدیر ساختمان باید ابتدا موضوع بدهی را به شکل مستند مشخص کند و مطابق تشریفات و مقررات مربوط، مطالبه هزینه‌های مشترک را پیگیری کند.
مهم است که مدیر:
- میزان بدهی را دقیق محاسبه کند؛
- سوابق پرداخت را نگهداری کند؛
- هزینه‌ها و مبالغ مطالبه‌شده قابل اثبات باشند؛
- اقدامات قانونی را طبق مقررات انجام دهد.
صرف مشاجره یا تهدید معمولاً راه‌حل مناسبی برای اختلافات شارژ نیست و می‌تواند وضعیت ساختمان را پیچیده‌تر کند.
آیا می‌توان به دلیل پرداخت نکردن شارژ، آب یا برق واحد را قطع کرد؟
قطع خودسرانه خدمات اصلی یک واحد، موضوعی حقوقی و حساس است و نمی‌توان صرفاً بر اساس تصمیم شخصی مدیر یا یکی از ساکنان اقدام کرد.
در صورت وجود بدهی، بهتر است مدیر ساختمان از روش‌های قانونی مطالبه هزینه‌های مشترک استفاده کند و از اقداماتی که ممکن است مسئولیت حقوقی ایجاد کند، خودداری شود.
پارکینگ و انباری جزو مشاعات هستند؟
پاسخ این سؤال برای همه ساختمان‌ها یکسان نیست.
ممکن است پارکینگ یا انباری در سند مالکیت یک واحد به‌عنوان قسمت اختصاصی یا وابسته به آن واحد مشخص شده باشد؛ در موارد دیگر نیز وضعیت متفاوت است.
بنابراین برای تشخیص دقیق باید به مواردی مانند:
- سند مالکیت
- صورت‌مجلس تفکیکی
- نقشه تفکیکی
- مقررات ساختمان
مراجعه کرد.
نمی‌توان صرفاً با توجه به اینکه یک پارکینگ در اختیار یک واحد قرار دارد، درباره مالکیت آن اظهار نظر قطعی کرد.
آیا پشت‌بام مشاع است؟
در بسیاری از ساختمان‌ها، پشت‌بام از قسمت‌های مشترک محسوب می‌شود، مگر اینکه وضعیت حقوقی متفاوتی بر اساس اسناد و مقررات وجود داشته باشد.
بنابراین یک مالک نمی‌تواند صرفاً به دلیل دسترسی آسان‌تر به پشت‌بام، آن را ملک اختصاصی خود تلقی کند.
استفاده اختصاصی از قسمت‌های مشترک باید بر اساس وضعیت حقوقی ملک و مقررات مربوط بررسی شود.
آیا می‌توان در قسمت‌های مشاع وسیله شخصی قرار داد؟
به‌طور کلی قسمت‌های مشترک برای استفاده اختصاصی یک واحد طراحی نشده‌اند.
بنابراین قرار دادن وسایل شخصی در راهرو، راه‌پله، ورودی، پارکینگ مشاع یا سایر قسمت‌های مشترک، در صورتی که موجب ایجاد مزاحمت یا تضییع حق سایر ساکنان شود، می‌تواند محل اختلاف و اعتراض باشد.
برای مثال، تبدیل راهروی مشترک به محل نگهداری دائمی وسایل شخصی، بدون مجوز و رعایت حقوق سایرین، با فلسفه استفاده مشترک از این فضاها سازگار نیست.
آیا نگهداری حیوان خانگی در آپارتمان ممنوع است؟
این موضوع را نمی‌توان با یک پاسخ کلی برای همه ساختمان‌ها حل کرد.
باید میان داشتن حیوان در قسمت اختصاصی و استفاده از قسمت‌های مشترک تفاوت قائل شد.
اگر نگهداری حیوان موجب ایجاد مزاحمت، آلودگی، خطر یا نقض حقوق سایر ساکنان شود، ممکن است موضوع از نظر حقوقی قابل پیگیری باشد.
بنابراین در این زمینه، شرایط ساختمان، نوع استفاده، میزان مزاحمت و مقررات قانونی باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
سر و صدا در آپارتمان چه حکمی دارد؟
زندگی آپارتمانی مستلزم رعایت حقوق همسایگان است.
صدای موسیقی، مهمانی، تعمیرات ساختمانی یا فعالیت‌های دیگر اگر از حد متعارف خارج شود و موجب سلب آسایش دیگران شود، می‌تواند باعث اختلاف و در مواردی مسئولیت حقوقی شود.
بهتر است ساختمان برای تعمیرات و فعالیت‌های پرصدا، ساعات مشخص و معقولی را رعایت کند.
اصل مهم این است:
استفاده از واحد شخصی نباید به شکل غیرمتعارف موجب آسیب یا مزاحمت برای دیگران شود.
تعمیرات داخل واحد بر عهده چه کسی است؟
در واحد استیجاری باید میان تعمیرات جزئی و جاری و تعمیرات اساسی تفاوت گذاشت.
همچنین قرارداد اجاره می‌تواند در حدود قانون، مسئولیت برخی هزینه‌ها را مشخص کند.
به همین دلیل، هنگام تنظیم قرارداد اجاره بهتر است دقیقاً مشخص شود که هزینه تعمیر مواردی مانند:
- شیرآلات
- کولر
- پکیج
- آسانسور
- تأسیسات
- لوله‌کشی
- خرابی‌های اساسی ساختمان
بر عهده چه کسی خواهد بود.
اگر مالک بخواهد ملک را بفروشد، مستأجر چه وضعیتی دارد؟
فروش ملک و رابطه اجاره دو موضوع مرتبط اما متفاوت هستند.
حقوق مستأجر باید بر اساس قرارداد اجاره و قوانین مربوط بررسی شود و صرف فروش ملک لزوماً به معنای نادیده گرفتن حقوق قراردادی مستأجر نیست.
از سوی دیگر، وضعیت قرارداد، تاریخ آن، شرایط مندرج در اجاره‌نامه و قوانین حاکم می‌تواند در نتیجه حقوقی موضوع مؤثر باشد.
بنابراین در چنین مواردی بررسی خود قرارداد اجاره اهمیت زیادی دارد.
آیا قرارداد اجاره آپارتمان باید ثبت شود؟
مقررات جدید، موضوع ثبت قراردادهای اجاره را جدی‌تر کرده‌اند.
طبق اصلاحات انجام‌شده در ماده ۲ قانون روابط موجر و مستأجر، در قراردادهای اجاره باید اطلاعاتی مانند مدت و مبلغ اجاره و مبلغ قرض‌الحسنه تصریح و قرارداد در سامانه‌های مربوط ثبت شود و فرآیند دریافت شناسه رهگیری نیز پیش‌بینی شده است.
به همین دلیل، بهتر است مالک و مستأجر هنگام تنظیم قرارداد از وضعیت قانونی و الزامات ثبت قرارداد در زمان انعقاد آن مطلع باشند.
خرید و فروش آپارتمان؛ نکته‌ای که نباید نادیده گرفت
مقررات ملکی در سال‌های اخیر در زمینه ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول نیز دستخوش تغییرات مهمی شده‌اند.
قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول در سال ۱۴۰۳ ابلاغ شده و مقررات آن درباره ثبت برخی معاملات و اعمال حقوقی مربوط به اموال غیرمنقول اهمیت زیادی دارد.
بنابراین هنگام خرید، فروش یا پیش‌فروش آپارتمان، نباید تنها به یک قولنامه یا توافق عادی اکتفا کرد و باید الزامات قانونی مربوط به ثبت معامله و وضعیت سند ملک بررسی شود.
چند نکته مهم برای جلوگیری از اختلافات آپارتمانی
بسیاری از اختلافات ساختمان را می‌توان پیش از تبدیل شدن به دعوای حقوقی مدیریت کرد.
۱. همه توافقات مهم را مکتوب کنید
تصمیمات مهم ساختمان بهتر است در صورت‌جلسه ثبت شوند.
۲. حساب مالی ساختمان شفاف باشد
هزینه‌ها، درآمدها و پرداخت‌ها باید قابل پیگیری باشند.
۳. قرارداد اجاره را دقیق تنظیم کنید
مسئولیت شارژ، تعمیرات و هزینه‌های مختلف را تا حد امکان روشن بنویسید.
۴. اسناد ملک را بررسی کنید
در اختلافات مربوط به پارکینگ، انباری و سایر قسمت‌ها، سند و صورت‌مجلس تفکیکی اهمیت زیادی دارند.
۵. به قسمت‌های مشترک احترام بگذارید
مشاعات متعلق به یک واحد خاص نیستند و استفاده از آن‌ها باید مطابق قانون و حقوق سایر مالکان باشد.
۶. از تصمیم‌گیری شخصی خودداری کنید
مدیر، مالک یا مستأجر نباید بدون توجه به قانون و حدود اختیار خود تصمیمی بگیرد که حقوق دیگران را تحت تأثیر قرار دهد.
پرسش‌های متداول درباره قوانین آپارتمان‌نشینی
آیا مستأجر می‌تواند در جلسات ساختمان شرکت کند؟
مستأجر به‌عنوان استفاده‌کننده واحد در امور ساختمان نقش دارد، اما موضوع حق رأی و نمایندگی مالک تابع مقررات مربوط و نحوه نمایندگی مالک است. بنابراین نباید صرف سکونت در واحد را مساوی با داشتن تمام حقوق مالک دانست.
آیا مالک می‌تواند واحد خود را به هر شخصی اجاره دهد؟
اصل بر امکان اجاره دادن ملک در چارچوب قانون است؛ اما نوع استفاده از ملک، مفاد قرارداد و مقررات قانونی باید رعایت شود.
آیا مدیر ساختمان می‌تواند وارد واحد مالک شود؟
مدیریت ساختمان به خودی خود مجوز ورود به قسمت اختصاصی واحد را ایجاد نمی‌کند. ورود به ملک خصوصی تابع مقررات قانونی و شرایط خاص خود است.
آیا تصمیم اکثریت مالکان همیشه لازم‌الاجراست؟
خیر. اعتبار تصمیمات ساختمان به موضوع تصمیم، نصاب قانونی، نحوه تشکیل مجمع و سایر شرایط مربوط بستگی دارد. صرف اینکه «اکثریت» با موضوعی موافق باشند، لزوماً برای هر تصمیمی کافی نیست.
آیا مالک می‌تواند قسمت مشاع را تصرف کند؟
تصرف اختصاصی در قسمت‌های مشترک بدون مبنای قانونی یا توافق معتبر، می‌تواند موجب تضییع حقوق سایر مالکان شود.
آیا قوانین ساختمان فقط شامل مالکان می‌شود؟
خیر. بسته به موضوع، مستأجران و سایر استفاده‌کنندگان نیز باید مقررات مربوط به استفاده صحیح از ساختمان و حقوق سایر ساکنان را رعایت کنند.
جمع‌بندی
قوانین آپارتمان‌نشینی در ایران مجموعه‌ای از مقررات است که برای ایجاد تعادل میان حقوق مالک، حقوق مستأجر و منافع مشترک همه ساکنان شکل گرفته است.
مالک حق استفاده از ملک خود را دارد، اما این حق باید در چارچوب قانون و بدون تضییع حقوق دیگران اعمال شود. مستأجر نیز حق استفاده از ملک و قسمت‌های مشترک را در حدود قرارداد و قانون دارد و در مقابل باید مقررات ساختمان و حقوق سایر ساکنان را رعایت کند.
از طرف دیگر، مدیر ساختمان مسئول اداره امور مشترک است و باید اختیارات خود را در چارچوب قانون و تصمیمات معتبر مالکان اعمال کند.
مهم‌ترین قوانین پایه در این حوزه، قانون تملک آپارتمان‌ها و آیین‌نامه اجرایی آن هستند. برای موضوعات اجاره نیز قوانین روابط موجر و مستأجر اهمیت دارند و در حوزه معاملات ملکی، مقررات جدید مربوط به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
در نهایت، در اختلافات جدی مانند مالکیت پارکینگ یا انباری، تغییرات اساسی ساختمان، اختلافات مربوط به شارژ، تخلیه، فسخ قرارداد، معاملات ملکی یا تصرف مشاعات، بهتر است به جای تکیه بر برداشت‌های عمومی، اسناد ملک و مقررات حاکم بر همان موضوع به‌صورت دقیق بررسی شود.
توجه: این مقاله برای آشنایی عمومی با مقررات آپارتمان‌نشینی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی درباره یک پرونده یا اختلاف مشخص نیست؛ زیرا نتیجه حقوقی هر موضوع می‌تواند به قرارداد، سند مالکیت، صورت‌مجلس تفکیکی، تصمیمات مجمع و شرایط خاص پرونده وابسته باشد.
.webp "راهنمای کامل گردش مکان های تفریحی شیراز در پاییز")
.webp "قوانین مهم خرید و فروش ملک در ایران که باید بدانید")
